بررسی رابطه معناگرایی و مدیریت چالش‌های روحی از منظر قرآن کریم (با تأکید بر تفاوت‌های جنسیتی)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز

doi
10.22034/nrr.2025.69784.1547
چکیده

قرآن کریم ضمن تأکید بر مشترکات انسانی به ویژگی‌های منحصربه‌فرد روحی و عاطفی مخصوص جنسیت نیز بها می­دهد که می‌تواند توانمندی افراد در کنترل چالش‌های روحی را افزایش دهد. پژوهش حاضر با این پیش‌فرض که توجه به تفاوت­های زنان و مردان و استعدادهای خاص هرکدام در مدیریت این چالش‌ها و نحوه کنترل آن‌ها، متغیر مهمی در تعیین تکالیف، مدیریت انتظارات و واگذاری مسئولیت‌ها به افراد دو جنس محسوب می­شود درصدد پاسخ بدین سؤال است که از منظر قرآن کریم، زنان و مردان چگونه از معناگرایی برای مدیریت چالش‌های روحی و روانی و افزایش تاب­آوری خود در مشکلات بهره می­برند؟ بدین منظور در این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوا، آیات برگزیده از قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفت و درنهایت نتیجه گرفته شد که معناگرایی یک الگوی مداخله روان‌شناختی- فلسفی در رفع تنش­های درونی است که در زنان و مردان عملکرد یکسانی ندارد؛ بدین ترتیب که مردان معمولاً سعی می­کنند از طریق عمل‌گرایی و تلاش برای تغییر شرایط بیرونی و تسلط بر محیط، عوامل تنش‌زا را رفع کرده و چالش­های درونی پیش‌آمده را برطرف ‌کنند، درحالی‌که اغلب زنان به مهار احساسات مرتبط با جنسیت و کنترل عواطف خویش می‌پردازند. توجه به این قابلیت­ها، می­تواند در افزایش تأثیر مشاوره­های روان‌شناختی و ارتقای جایگاه رویکرد مذهبی در آن نقش اساسی داشته باشد.