پژوهشی در جایگاه ارزشی تجوید و سهم آن در خوشخوانی و تغنّی قرآن کریم
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22059/jqst.2018.248375.668953چکیده
امروزه یکی از ارکان اصلی تغنّی و زیباخوانی قرآن که مورد توجه جدی قاریان و مخاطبان ایشان است، به کارگیری قوانین تجویدی در کنار دیگر مؤلفههای مؤثر مانند «صوت و لحن» و رعایت «وقف و وصل» در تلاوت قرآن است. قرائنی تاریخی ـ روایی، کاربرد هنرهای صوتی را در قرائت قرآن مورد تایید قرار دادهاند اما در رابطه با جایگاه احکام تجویدی در خوشخوانی قرآن، اختلاف نظر است. عدهای، به ویژه اهل سنت، با تکیه بر حدیث «سبعة احرف»، با قداستبخشی به قرائتهای گوناگون، چه اختلاف الفاظ (فرشالحروف) و چه اصول قرائت ( احکام تجویدی) ـ که در دورههای گوناگون بر زبان قاریان مشهور جاری بوده است ـ آنها را برگرفته از تعالیم پیامبر(ص) دانستهاند. این پژوهش با بررسیهای تاریخی و مصداقی نشان میدهد که عمدۀ قواعد تجویدی، زائیدۀ عواملی همچون لهجههای عربی بوده و به تدریج قداست یافته است و نمیتوان برای اغلب قوانین آن همچون ادغام، فتح، اماله و مد جایگاه شرعی قائل شد.