تنوع ژنتیکی و وراثت‌پذیری ویژگی‌های مورفولوژیکی ارقام و ژنوتیپ‌های زردآلو در شرایط آب و هوایی سنندج

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

2 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

3 استادیار پژوهشی، بخش اصلاح بذر و نهال، مرکز تحقیقات جهادکشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سنندج

4 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

doi
10.22084/ppt.2017.2200
چکیده

در این مطالعه تنوع ژنتیکی 26 رقم و ژنوتیپ زردآلوی موجود در کلکسیون مرکز تحقیقات گریزه سنندج در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با استفاده از ویژگی‌های مورفولوژیکی ارزیابی شد. براساس نتایج تجزیه واریانس داده‌ها، اثر ژنوتیپ بر تمام ویژگی‌های عملکرد، درصد تشکیل میوه، درصد گل ناقص، درصد دومادگی، مساحت سطح برگ، طول دمبرگ، نسبت طول به عرض برگ، وزن تر هسته، درصد ماده خشک میوه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. تنوع زیادی در عملکرد، درصد تشکیل میوه، درصد گل ناقص، درصد ماده خشک میوه در بین ژنوتیپ‌ها مشاهده شد. نتایج نشان داد که متوسط عملکرد در درختان زردآلو از 49/9 کیلوگرم برای ژنوتیپ قمیشلو تا 17/81 کیلوگرم در هر درخت برای ژنوتیپ تیلتون متفاوت بود. میزان درصد گل ناقص دربین ژنوتیپ‌ها از 5/2 درصد برای ژنوتیپ خرمتا 2 تا 3/95 درصد برای ژنوتیپ قمیشلو، وزن تر هسته از 3/1 گرم برای ژنوتیپ خرمتا 1 تا 02/4 گرم برای ژنوتیپ ملایر بود. درصد ماده خشک میوه از 13/10 گرم برای ژنوتیپ قمیشلو تا 36/20 گرم برای ژنوتیپ کانینو جهت انتخاب ژنوتیپ‌های برتر جهت تولید برگه زردآلو متغیر بودند. برآورد ضرایب تنوع فنوتیپی و ژنتیکی نشان داد که ویژگی‌های درصد دومادگی و درصد گل ناقص از حداکثر میزان تنوع ژنتیکی برخوردار بودند. ویژگی­های عادت و قدرت رشد رویشی درخت، تراکم گل‌دهی، ارتفاع مادگی نسبت به پرچم‌ها و تراکم میوه‌دهی بیش‌ترین میزان توارث‌پذیری و ویژگی‌های درصد دومادگی گل، طول دمبرگ و مساحت سطح برگ کم‌ترین مقدار توارث‌پذیری را دارا بودند.