تبیین مؤلفههای کارآمدی سیاست داخلی از منظر قرآن کریم با تأکید بر تفکر سیستمی
نویسندگان
1 گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران
2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی, دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی, دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22034/nrr.2025.66114.1438چکیده
کارآمدی از موضوعات مهم در دولتهای مدرن و نیز نظام سیاسی اسلامی است که در دو عرصه داخلی و خارجی مورد توجه است. تعالیم قرآن کریم به سبب جامعیت و جاودانگی بیانگر تعالیم صریح و گاه ضمنی درزمینهٔ کارآمدی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از دادههای کتابخانهای به مراحل تفکر سیستمی کارآمدی از منظر قرآن با تحقیق در آرای مفسران معاصر رسیده است. نتیجه پژوهش نشان میدهد؛ کارآمدی از بخشهای کارویژه، دستاورد، مدیریت عملکرد و الگویی نظاممند تحت عناوین مراحل یک سیستم برخوردار است. ورودی این سیستم عبارتاند از؛ اهداف متعالی و واقعی، یادگیری جمعی، مشارکت الزامی و دوسویه مردم و سیاستمداران تحت عنوان امر جامع و امنیت و رفاه پایدار. فرآیند آن ارزیابی عملکرد تحت مدیریت سنت قطعی الهی است. استخلاف و تمکین ارزشهای اسلامی از طریق حُسن فعلی و حُسن فاعلی، کارآمدی بهعنوان خروجی تفکر سیستمی قابل ذکر است. نوآوری تحقیق حاضر در یافتن ارتباط میان تفکر سیستمی در نظام ارزشی اسلام با مدیریت اسلامی است. یافتهها نشان از استعمالات و مصادیقی از ایمان و عمل صالح در مراحل تفکر سیستمی دارد که باعث بروز اقتدار سیاسی و کارآمدی سیاست داخلی نظام اسلامی با بهرهگیری از توان و عناصر داخلی میشود. نتیجه این پژوهش در حوزه مطالعات سیاست اسلامی کاربرد دارد همچنان که درزمینهٔ مطالعات تفسیری سودمند است.