بررسی دلالت واژه اسراء بر راهبرد جنگ نرم مقابل یهود

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه کوثر بجنورد

2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران

4 دانشیار گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، ایران، تهران

doi
10.22034/nrr.2025.67984.1495
چکیده

سوره اسراء یکی از سوره‌هایی است که در آن درباره وعده نهایی و فرجام هستی سخن گفته شده است. این سوره با طرح موضوع حرکت پیامبر اکرم (ص) از مسجدالحرام، به مسجدالاقصی، آغاز شده و به دو جنگ بین مسلمانان و بنی‌اسرائیل تصریح کرده است. «اسراء» از واژگان کم‌کاربرد و معناساز در این سوره است که نیازمند ریشه‌شناسی دقیق است. ریشه‌شناسی دقیق این واژه می‌تواند، موضوع جدید تفسیری را نشان دهد. در پژوهش حاضر که به روش کیفی نوشته شده است باتکیه‌بر ریشه‌شناسی واژه «إسراء» و معنای برآمده از آن فهم جدیدی از آیات سوره اسراء و ارتباط میان آنها ارائه می‌دهد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که «إسراء» برخلاف برداشت رایج که آن را به معنای «حرکت شبانه» تفسیر می‌کند، در سیاق آیات سوره اسراء به معنای «جنگ پنهان» یا «مخفی» قابل‌تحلیل است؛ برداشتی که با سایر کاربردهای ریشه «سری» در قرآن نیز هم‌راستا است. باتکیه‌بر این معنا، پیوندی ساختاری و محتوایی میان حرکت پیامبر (ص)، دو جنگ تصریح‌شده در آیات، و مضامین اخلاقی– اجتماعی سوره برقرار می‌شود که همگی در چارچوب مفهومی جنگ نرم قابل تفسیرند. براین‌اساس، سوره اسراء را می‌توان ناظر به ارائه الگوی قرآنی جنگ نرم دانست.