استانداردهای فراداده‌ای سازماندهی منابع اطلاعاتی در کتابخانه‌ دیجیتالی مروری نظامند

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه قم، قم، ایران

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22054/jks.2020.50159.1281
چکیده

مطالعه حاضر مروری نظام‌مند بر پژوهش‌های حوزه استانداردهای فراداده ­ای سازماندهی منابع در کتابخانه‌های دیجیتالی به‌منظور شناسایی استانداردهای مطرح در این حوزه است که در منابع مختلف مورد اقبال پژوهشگران قرار گرفته‌ است. روش پژوهش نظام‌مند برای مطالعه استفاده شد. برای انجام مطالعه با چند مرحله جست‌وجو در پایگاه‌های اطلاعاتی در نهایت42 منبع پژوهشی مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته ­ها نشان داد که کتابخانه­ های دیجیتالی در بخش سازماندهی منابع خود در هفت حوزه توصیف منابع، تعیین ساختار منابع، مدیریت منابع، ساماندهی محتوای منابع، تعیین قالب محلی در نظام مدیریتی پایگاه داده کتابخانه دیجیتالی، تعیین بستر معنایی و  مبادله از استانداردهای فراداده ­ای و پروتکل­ ها استفاده می­کنند. در هر حوزه عملکردی استانداردهای آن مشخص و معرفی گردید(در مجموع 50 استاندارد). در بین جامعه پژوهش MARC  با سهم  5/60 %، DC با 7/44 % و MODS با سهم 1/42 % جز شناخته­ شده ­ترین استانداردهای فراداده ­ای سازماندهی در جامعه مورد بررسی بودند. در این میان Audio-MD، VIDEO –MD با سهم 3/5 درصدی کمترین میزان شناخت را داشتند. از نتایج حاصل می‌توان نتیجه گرفت که میزان توجه به استانداردهای حوزه سازماندهی منابع چندرسانه ­ای و غیر متنی در متون علمی پایین است و می‌تواند موجب مهجور ماندن سازماندهی در این حوزه باشد.