بررسی کروموزومی تحمل به شوری در گندم با استفاده از لاین‌های جایگزین

نویسندگان

1 استادیار گروه ژنتیک و بهنژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین

doi
10.22084/ppt.2017.2210
چکیده

به‌منظور شناسایی کروموزوم‌های مؤثر در تحمل به شوری در صفات رویشی گندم و گروه‌بندی کروموزوم‌ها از نظر تحمل به شوری، از سری کامل لاین‌های جایگزین گندم رقم تایمستین (والد دهنده) در زمینه ژنتیکی گندم رقم چاینیز اسپرینگ (والد گیرنده) استفاده شد. مواد ژنتیکی گیاهی طی آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار تحت دو شرایط شوری 5 و 10 دسی‌زیمنس بر متر در دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ‌ها برای صفات ارتفاع، طول، عرض و وزن سنبله، طول و عرض برگ و وزن خشک تفاوت معنی‌داری وجود داشت. نتایج نشان داد که رقم چاینیز اسپرینگ نسبت به شوری حساس و رقم تایمستین مقاوم بود. نتایج تجزیه کلاستر نشان داد که در شرایط تنش 5 دسی‌زیمنس بر متر لاین‌های CS(5D)، CS(6B)، CS(3A) و رقم تایمستین و در شرایط تنش 10 دسی‌زیمنس بر متر رقم تایمستین و لاین­های CS(2D)، CS(3A) و CS(4A) به گروه مقاوم اختصاص یافتند. بنابراین در تنش 5 دسی‌زیمنس بر متر کروموزوم‌های 5D، 6B و 3A و در تنش 10 دسی‌زیمنس بر متر کروموزوم­های 2D، 3A و 4A رقم تایمستین با احتمال بیشتری نسبت به سایر کروموزوم‌های این رقم حامل ژن‌های کنترل‌کننده تحمل به شوری بودند. محققین اصلاح نباتات با تمرکز روی این کروموزوم‌ها می‌توانند جایگاه دقیق ژن‌های مسئول تحمل به شوری را شناسایی کنند و با انتقال این ژن‌ها به گیاهان دارای عملکرد بالا ولی حساس، سبب بهبود تحمل به تنش شوری در گندم شوند.