تحلیل و بررسی احادیث مرگخواهی معصومان (علیهمالسلام)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه حضرت معصومه سلام الله علیها، قم، ایران.
2 دانشیار و عضو هیأت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه حضرت معصومه سلام الله علیها، قم، ایران
doi
10.22034/nrr.2025.63379.1371چکیده
بر اساس آموزههای دینی یاد پایدار و پیوسته مرگ برای انسان امری مطلوب است، اما گاه نزول سختیها و دشواریهای زندگی موجب میشود که انسان کمطاقت شده و بخاطر عدم دستاویزی برای پناه بردن به آن دست به دعا برداشته و به جای استمداد از خداوند، آرزوی مرگ میکند. مفهوم تعدادی روایات مشتمل بر دعاها و آرزوها، با آموزههای دیگر برجا مانده از ایشان سازواری ندارد. چنانچه طلب و آرزوی مرگ ناشی از بیتابی در برابر مشکلات دنیایی صورت پذیرد، ضمن عدم جواز صادر شده از جانب ایشان با امر ابتلاء معصومان نیز همسویی ندارد، چه اینکه منتج به عجز و ناتوانی خواهد بود و این نیز با مقام عصمت تنافی خواهد داشت. این مقاله با رویکردی تحلیلی- انتقادی کوشیده است تا منابع و اسناد این روایات را بر اساس منابع فریقین در سنجه نقد نهد و در تلاشاست با کاوش در دیگر مصادر و یافتن بسامد و گونههای حدیثی و تاریخی، تحلیل یا ارزیابی نماید. روایات مزبور، ضمن تعارض با برخی اخبار واردشده در منابع شیعی و سنت معصومان، از نظر ادله قرآنی، عقلی، رکاکت معنا محل مناقشهاست. تعدادی از روایات مشتمل بر آرزوی مرگ از سند و منبع معتبر برخوردار نیست و در مواردی نیز تعابیر کناییاست از اظهار نهایت ناراحتی و تأسف بر وقوع ماجراهایی که موجب انحراف امت اسلامی را فراهم میآورد.