شناسایی عوامل بازدارنده جوانهزنی بذرهای باریجه (Ferula gummosa) و اثر بازدارندگی عصاره آن روی جوانهزنی و رشد علفهای هرز تاجخروس و جو وحشی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 استادیار گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
4 دانشیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5 استادیار گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22084/ppt.2016.1860چکیده
به منظور بررسی مکانیسم خواب و نیز بالا بردن درصد و سرعت جوانهزنی بذرهای گیاه باریجه ابتدا اقدام به کاشت جنین باریجه در محیط موراشیک و اسکوگ گردید. همچنین عاملهای محیطی (نور، تاریکی و دمای 8، 20 و متناوب 8 و 20 درجه سانتی گراد)، هورمون جیبرلیک اسید و حذف پوسته بذر روی جوانهزنی بذر باریجه مورد آزمایش قرار گرفتند. در آزمایش دیگری عصاره آبی بذر باریجه روی رشد و جوانهزنی علفهای هرز تاجخروس و جو وحشی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که 95% جنینهای باریجه در محیط کشت موراشیک و اسکوگ به خوبی رشد میکنند و برداشتن پوسته باریجه و دمای پایین (8 درجه سانتی گراد) تاثیر معنیداری در افزایش درصد و سرعت جوانهزنی دارند. به طوری که 77% بذرهای بدون پوسته در دمای 8 درجه سانتی گراد جوانه زدند. تاثیر پیشتیمار هورمون جیبرلیک اسید بر جوانهزنی معنیدار نبود اما سرعت جوانه زنی بذرها را افزایش داد و تیمار تاریکی تاثیری در جوانهزنی باریجه نداشت. همچنین نتایج نشان داد که عصاره آبی بذر باریجه در غلظتهای مختلف خاصیت بازدارندگی قوی روی رشد و جوانهزنی علفهای هرز مورد بررسی دارد. در مجموع نتایج بدست آمده نشان داد که خواب در گیاه باریجه در اثر دو عامل فیزیولوژیک درونی و خواب شیمیایی (مواد بازدارنده) است که دماهای پایین باعث غلبه بر عوامل فیزیولوژیک درونی شده و برداشتن پوسته باعث حذف نسبی خواب شیمیایی می-شود. تأثیر بازدارندگی عصاره بذر باریجه روی رشد و جوانهزنی علفهای هرز تاجخروس و جو وحشی نیز وجود مواد بازدارنده در بذرهای باریجه را تأیید میکند.
