نقش سولفات روی و نیترات پتاسیم در بهبود پارامترهای جوانه‌زنی بذر گیاه دارویی سیاهدانه (Nigella sativa)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 استادیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‎عصر رفسنجان، رفسنجان، ایران

3 استاد گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22084/ppt.2016.1861
چکیده

به­منظور بررسی تأثیر روش‌های پرایمینگ بر پارامترهای جوانه‌زنی بذر گیاه سیاهدانه (Nigella sativa L.)، شانزده تیمار آزمایشی شامل شاهد (عدم پرایمینگ)، سه سطح هیدرو‌پرایمینگ با آب‌ مقطر (24، 36 و 48 ساعت)، سه زمان اسمو‌پرایمینگ با پلی‌اتیلن‌گلایکول 6000 (پتانسیل­های اسمزی 4-، 8- و12- بار)، سه سطح هورمون ‌پرایمینگ (50، 100 و 150 پی‌پی‌ام اسید جیبرلیبک) و شش سطح هالو‌پرایمینگ با محلول‌های نیترات‌پتاسیم (2، 3 و 4 درصد) و سولفات روی (0/1، 0/3 و 0/5 درصد)، در آزمایشی بهصورت طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار به اجرا در آمد. نتایج نشان داد که بیشترین سرعت جوانه‌زنی به ترتیب در تیمار نیترات پتاسیم 2 درصد و سولفات روی 0/5 درصد مشاهده گردید. پرایمینگ بذر سیاهدانه نه تنها صفاتی از قبیل درصد جوانه‎زنی، وزن خشک ریشه‎چه و ساقه‎چه، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه را نسبت به تیمار شاهد افزایش نداد بلکه در برخی از تیمارها باعث کاهش معنی‌دار این صفات شدند. استفاده از هورمون اسید جیبریک، پلی­اتیلن­گلایکول و هیدروپرایمینگ تأثیری بر بهبود پارامترهای جوانه‎زنی سیاهدانه نداشت. تیمار نیترات پتاسیم 2 درصد و سولفات روی 0/5 درصد بر افزایش سرعت جوانه‌زنی و بنیه بذر سیاهدانه مؤثر بود. به‎طورکلی نتیجه‎گیری ‎شد که برای ارتقاء جوانه‎زنی بذر سیاهدانه در شرایط زراعی می‎توان پرایمینگ بذر با سولفات روی 0/5 درصد و یا نیترات پتاسیم ۲ درصد را پیشنهاد نمود.