تأثیر روش‌های مختلف خاکورزی و گیاه پوششی بر کارآیی جذب و مصرف نور در سیبزمینی (Solanum tuberosum) تحت شرایط آب و هوایی همدان

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

3 عضو هیئت علمی گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور همدان واحد بهار، ایران

4 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران

5 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/ppt.2016.1864
چکیده

کاربرد سامانه­های خاک­ورزی حفاظتی و گیاهان پوششی از روش­های اصلی مدیریت بوم­شناختی در تولید محصولات کشاورزی هستند که منجر به بهبود کارآیی مصرف منابع توسط گیاهان می­شود. به­منظور ارزیابی روش‌­های خاک‌­ورزی و گیاه پوششی بر کارآیی جذب و مصرف نور سیب‌­زمینی آزمایشی به­صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک­‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1392 انجام شد. کرت‌های اصلی شامل خاک­‌ورزی در سه سطح (خاک‌­ورزی متداول، خاک­‌ورزی حداقل و بدون خاک‌­ورزی) و کرت‌های فرعی شامل گیاه پوششی در سه سطح (بدون گیاه پوششی، گیاه پوششی جو و ماشک) بود. نتایج آزمایش نشان داد که شاخص سطح برگ، تجمع ماده خشک کل، میزان جذب نور و کارآیی مصرف نور سیب‌­زمینی در خاک‌­ورزی متداول و گیاه پوششی ماشک افزایش یافت. بیشترین شاخص سطح برگ سیب­‌زمینی در خاک‌­ورزی متداول و گیاه پوششی ماشک (6/4) و کمترین آن در بدون خاک­ورزی و عدم گیاه پوششی (3/2) به­‌دست آمد. با افزایش شاخص سطح برگ در خاک­‌ورزی متداول و گیاه پوششی ماشک، روند جذب نور حدود 85 درصد افزایش یافت. همچنین نتایج حاکی از اثر مثبت گیاه پوششی ماشک بر رشد سیب­‌زمینی بود. به­‌طوری­‌که بیشترین و کمترین تجمع ماده خشک به‌­ترتیب در خاک‌­ورزی متداول و گیاه پوششی ماشک (1985/6 گرم در مترمربع) و عدم خاک‌­ورزی و کاشت گیاه پوششی (4/1236 گرم در مترمربع) به­‌دست آمد. بیشترین و کمترین میانگین کارآیی مصرف نور سیب­‌زمینی در تیمار خاک‌­ورزی متداول و گیاه ماشک و تیمار عدم خاک‌­ورزی و گیاه پوششی به­ترتیب معادل 3/12 و 2/09 گرم بر مگاژول تشعشع فعال فتوسنتزی بود.