مروری بر سیاست شادی/ نشاط در مدارس ایران از ایده تا اجرا
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه تهران
2 استادیار جامعه شناسی دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/ppolicy.2018.67872چکیده
وضعیت ملالتآور و کسالت بار مدارس، سیاستگذاری برای افزایش شادی و نشاط را ناگزیر کردهاست. نظام آموزشی نیز ایجاد مدارس شاد و با نشاط را جز اهداف خود معرفی میکند. در مقاله حاضر استدلال میشود نظام آموزشی برای تحقق این هدف چه سیاستهایی را در پیش گرفته است. برای گردآوری دادهها از اسناد رسمی موجود و مصاحبههای نیمساختیافته و برای تحلیل دادهها از تحلیل محتوای کیفی استفاده شدهاست. یافتهها حاکی از آن است که در ساختار معنایی نظام آموزشی، شادی یکی از عواطف خنثی بشری است که در نتیجه انتخاب انسان میتواند وسیلهای برای نیل به کمال و یا مانعی بر سر راه آن باشد. از همین جا با دوگانگی در معنا مواجهیم که دو نوعِ متفاوت سیاستگذاری را طلب میکند. در این دوگانگی شادی سالم یا شادی روحی (که در این ساختار معنایی، نشاط نامیده میشود) در برابر شادی ناسالم یا شادی جسمانی قرار میگیرد. نظام آموزشی در مقام اجرا، برای مقابله با شادی ناسالم، سازوکارهای مختلف طرد، سرکوب و توبیخ را به کار گرفتهاست، این در حالیست که برای شادی سالم، برنامه اجرایی مشخصی ارائه نکردهاست. در این مقاله استدلال شده است که یک دلیل این بیتوجهی، نگاه انتزاعی و ناملموس به مقوله نشاط در میان دانشآموزان است.