تحلیل مسیر همبستگیهای ژنتیکی ویژگیهای مورفولوژیکی مؤثر بر عملکرد و گروهبندی ژنوتیپهای توتفرنگی با استفاده از روشهای آماری چندمتغیره
نویسندگان
1 استادیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانش آموخته کارشناسیارشد، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
4 دانشیار گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
5 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سنندج، ایران
doi
10.22084/ppt.2016.1753چکیده
به منظور تعیین روابط بین عملکرد و اجزای عملکرد، تجزیه همبستگی ها و تعیین اثر مستقیم و غیرمستقیم ویژگی های مورفولوژی بر عملکرد 20 ژنوتیپ توت فرنگی، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی کردستان مورد بررسی قرار گرفت. پانزده ویژگی شامل تعداد و سطح برگ، نسبت طول به عرض برگ، اندازه و وزن میوه، عملکرد، طول دمبرگ، تعداد گل آذین در بوته، تعداد میوه، طول گل آذین، تعداد ساقه رونده، تعداد تاج، تعداد گل در بوته و تعداد گل در گل آذین اندازه گیری شدند. با استفاده از تجزیه به مؤلفههای اصلی چهار مؤلفه اول 73 درصد از کل واریانس متغیرها را توجیه نمودند. با توجه به دندروگرام تجزیه کلاستر به روش وارد و بر اساس مربع فواصل اقلیدسی و با در نظر گرفتن خط برش در فاصله پنج، ژنوتیپ های توت فرنگی مورد مطالعه به پنج گروه اصلی تقسیم شدند. نتایج حاصل از تجزیه بایپلات تا حدود نسبتاً زیادی با نتایج حاصل از تجزیه به مؤلفه های اصلی و تجزیه کلاستر مطابقت داشت. در تجزیه همبستگی های فنوتیپی و ژنتیکی ویژگی ها، اکثر همبستگی های ژنتیکی، روند مشابهی را با همبستگی های فنوتیپی نشان دادند و در اکثر موارد همبستگی های ژنتیکی بیشتر از همبستگی های فنوتیپی بودند. همبستگی ژنتیکی و فنوتیپی مثبت و معنی داری بین ویژگی های تعداد برگ، طول دمبرگ، طول گل آذین، تعداد تاج، تعداد گل آذین، تعداد گل درگل آذین، تعداد گل در بوته، درصد تشکیل میوه، تعداد میوه، حجم و وزن میوه با عملکرد مشاهده شد. همبستگی ژنتیکی معنی دار بین ویژگی های تعداد ساقه رونده و نسبت طول به عرض برگ با ویژگی عملکرد مشاهده نشد. نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که درصد تشکیل میوه، حجم میوه و تعداد میوه با ضریب تبیین 95/0 وارد مدل شدند. نتایج تجزیه علیت نشان داد که ویژگی حجم میوه بیشترین اثر مستقیم و مثبت را بر عملکرد داشت و ویژگی تعداد میوه بالاترین اثر غیرمستقیم و منفی را از طریق حجم میوه بر عملکرد توت فرنگی دارا بود.
