نقد اسطورهای سفر قهرمان در منظومۀ سام نامه بر اساس الگوی کمپبل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
doi
10.22054/ltr.2021.51169.2991چکیده
یونگ با ارائۀ نظریۀ فرآیند فردیّت، راه جدیدی در حوزۀ نقد ادبی گشود و عرصه را برای فعالیت نظریهپردازان زیادی ازجمله جوزف کمپبل فراهم کرد. کمپبل یکی از مضامین مشترک در اسطورهها را که دارای ساختاری مشابه هستند و هدف واحدی را دنبالسفرهای ماجراجویانۀ قهرمان برشمرده و براساس آن، نظریۀ اسطورۀ یگانه را مطرح کرده است. در این پژوهش با بهرهگیری از روش نقد اسطورهای و مطابق با تقسیمبندیهایکمپبل، سفر قهرمان در منظومۀ سام نامه که در قالب ماجرایی عاشقانه روی میدهد، بررسی شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد هرچند ترتیبکلّیِ الگو در این منظومه دیده نمیشود و همۀ مراحل نیز بهطور کامل درآن تحقق نیافته است، اما سفر قهرمان با اندک تفاوتهایی با الگوی موردنظر کمپبل تطابق دارد. قهرمان در طی سفر نمادین با کشف و بازشناسی جنبههای ناشناخته و آسیبدیدۀ روان خویش توانسته است با گذر از منِ محدود، شخصیتِ ازهمپاشیده و نامتعادلِ خود را شکل دهد و با رسیدن به تکامل روانی، فردیّت را تجربه نماید.