دالان زنگزور و آینده موقعیت ژئوپلیتیک ایران

نویسندگان

1 گروه آموزشی جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2024.440319.4086
چکیده

منطقه قفقاز جنوبی به‌علت قابلیت‌های ژئواکونومیک و موقعیت ژئوپلیتیک برای جمهوری اسلامی ایران دارای اهمیت راهبردی است. از این‌رو، هر عمل و عاملی از سوی بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای آن که منجر به تغییر جغرافیای منطقه شود، می‌تواند بر مزیت‌های ژئوپلیتیک ایران اثرگذار باشد و توازن قدرت را به ضرر آن تغییر دهد. حال این پژوهش با روش تحلیلی – توصیفی به واکاوی شکل‌گیری کریدور زنگزو و اثرات آن بر روی ژئوپلیتیک ایران می‌پردازد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد، در صورت برتری آذربایجان و تحقق کریدور زنگزور، ضمن تغییر جغرافیایی و ژئوپلیتیک منطقه، پیامدهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی برای کشور ایران رقم خواهد زد که آینده موقعیت ژئوپلیتیک کشور را تحت تاثیر قرار داده و از مزیت‌های برتری ایران به نفع رقبا در منطقه و محیط بین‌الملل می‌کاهد. از سوی دیگر این منطقه می‌تواند عرصه‌ای برای حضور نیروهای فرامنطقه‌ای رقیب و دشمن ایران شود. و اینها می‌تواند ایران را از اهداف ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک‌اش در دستیابی به منطقه‌ای امن و متوازن در قفقاز جنوبی باز دارد. بنابراین، دالان زنگزور می‌تواند مقدمه‌ای برای تهدید امنیت و منافع ملی ایران باشد که کنش و تصمیم راهبردی جمهوری اسلامی ایران را در جلوگیری از بستن مرز تاریخی ایران و ارمنستان را ضروری می‌سازد.