جایگاه حقوقی دستورالعمل سان‌رمو از منظر حقوق بین‌الملل عمومی

نویسندگان

1 حقوق، حقوق بین الملل، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم دریایی امام خمینی ره نوشهر

doi
10.22099/jls.2021.37478.3936
چکیده

دستورالعمل سان­رمو علیرغم اینکه یک سند الزام‌آور نیست، تلاش داشته است تا بازنگری معاصری از حقوق بین‌الملل قابل‌اجرا در مخاصمات مسلحانه در دریا به عمل آورد. دستورالعمل مذکور به­منظور جلوگیری از به فراموشی سپرده شدن قواعد پیشین و ایجاد تفسیرهای مختلف از این قواعد، کوشیده است قواعد حقوق جنگ دریایی را متناسب با تحولات حقوق بین­الملل بازنگری کند؛ اما جایگاه حقوقی دستورالعمل سان­رمو در حقوق بین­الملل و اعتبار آن در بین حقوق­دانان و دولت­ها مبهم بوده و اختلاف‌هایی نیز در مورد آن وجود دارد. از این­رو هدف این مقاله سنجش اعتبار دستورالعمل سان­رمو از دو منظر حقوق بین‌المللی عرفی و حقوق نرم است؛ بنابراین با توجه به محتوای دستورالعمل و با عنایت به اینکه دستورالعمل مذکور توسط کارشناسان حقوقی و دریایی تدوین شده است، نگارنده در پی پاسخ به این سؤال است که در صورت تلقی دستورالعمل سارن­رمو به­عنوان منبع حقوق مخاصمه مسلحانه دریایی، دستورالعمل مذکور در کدام دسته از منابع قرار می­گیرد، حقوق نرم یا حقوق بین‌الملل عرفی؟ یافته­های پژوهش حاکی از آن است که محتوای دستورالعمل سان­رمو علاوه ­بر اینکه در بخش­های سنتی دارای اعتبار حقوق عرفی است، در زمینه­هایی که در حوزه حقوق جنگ دریایی دارای نوآوری است، نیز دارای اعتبار حقوق نرم است. همچنین در چند سال اخیر دستورالعمل سان­رمو تا حدود زیادی توسط کشورها و نهادهای بین­المللی مورد استناد واقع شده است.