مقایسه ترکیبات شیمیایی، فراسنجههای تولید گاز و گوارشپذیری گیاه خارشتر و یونجه خشک به روشهای درونکیسهای و آزمایشگاهی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری بخش علوم دام، دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، ایران
3 دکتری تغذیه دام، ایستگاه تحقیقات شتر و گونههای مرتعی خراسان جنوبی
4 موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، تخصص: تغذیه نشخوارکنندگان-مسول بخش تحقیقات تغذیه.
doi
10.22059/jap.2022.336134.623665چکیده
هدف از پژوهش حاضر، تعیین ارزش غذایی گیاه خارشتر با استفاده از روشهای درونکیسهای و تولید گاز و مقایسه آن با علف خشک یونجه بود. نمونههای علوفه بهصورت دستی برداشت و ترکیب شیمیایی و فنولی آن طبق روشهای توصیهشده آزمایشگاهی تعیین شد. همچنین از روشهای تولید گاز، کیسههای نایلونی و هضم سه مرحلهای آنزیمی برای تعیین ارزش غذایی نمونهها استفاده شد. میزان ماده آلی، پروتئین خام و کلسیم خارشتر پایینتر از علف خشک یونجه بود (05/0P<)، درحالیکه الیاف نامحلول در شوینده خنثی، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی، لیگنین، خاکستر و فسفر گیاه خارشتر بهطور معنیداری بیشتر بود (05/0P<). میزان کل ترکیبات فنولی، تانن کل، تانن متراکم و تانن قابل هیدرولیز گیاه خارشتر نیز بالاتر از علف خشک یونجه بود (05/0P<). بخش سریعتجزیه، کُند تجزیه و نرخ ثابت تجزیه گیاه خارشتر و علف خشک یونجه اختلاف معنیداری نداشتند. اما، تجزیهپذیری مؤثر گیاه خارشتر از علف خشک یونجه کمتر بود (05/0P<). نرخ ثابت تولید گاز (c) گیاه خارشتر و علف خشک یونجه با یکدیگر مشابه بودند، با اینحال، پتانسیل تولید گاز (b) آن از علف خشک یونجه کمتر بود (05/0P<). گوارشپذیری ماده آلی، انرژی قابل سوختوساز و انرژی خالص شیردهی نیز در گیاه خارشتر کمتر از علف خشک یونجه برآورد شد (05/0P<). براساس نتایج این پژوهش، گیاه خارشتر با ترکیب شیمیایی و فراسنجههای گوارشپذیری مناسب و هزینه تولید کمتر در مقایسه با علف خشک یونجه، امکان جایگزینی با بخشی از علوفه جیره شتر را دارد.