فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش الگویابی مهم‏ترین بسترها و زمینه‏های روابط ژئوپلیتیک میان واحدهای سیاسی است. روابط ژئوپلیتیک روابط میان واحدهای سیاسی در مقیاس‏های ملی، منطقه‏ای، و جهانی است. بیشتر مفاهیم در رابطه با روابط ژئوپلیتیک معمولاً فقط به ارائة تعریف بسنده کرده‏اند و مشکل یافتن الگوهایی است تا معنای کیفی به روابط ژئوپلیتیکی بدهد. بدین منظور، نخست باید مجموعه‏ای از عوامل و مؤلفه‏ها را تعریف کرد که به روابط ژئوپلیتیکی منجر می‏شود. شناسایی مهم‏ترین بسترها و زمینه‏های روابط ژئوپلیتیکی در این پژوهش بر اساس مطالعة نظریه‏ها و رویکردهایی است که نظریه‏پردازان و اندیشمندان جغرافیای سیاسی، ژئوپلیتیک، علوم سیاسی، روابط بین‏الملل، و محیط ‏زیست ارائه کرده‏اند. روش تحقیق در این پژوهش بر اساس هدف نظری و بر اساس ماهیت توصیفی‏- تحلیلی است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‏دهد که مهم‏ترین بسترها و زمینه‏های روابط ژئوپلیتیک میان کشورها بر اساس مطالعة نظریه‏ها و رویکرد‏ها در چهار بُعد هیدروپلیتیک، ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک، و ژئوکالچر قرار دارد. در این میان بسترها و زمینه‏های هیدروپلیتیک شامل «رودخانه‏های بین‏المللی»، «مرزهای دریایی مشترک»، و «عامل زیست‏محیطی» بسترها و زمینه‏های ژئوپلیتیک شامل «مسائل سرزمینی»، «موقعیت جغرافیایی»، «هژمونی منطقه‏ای»، «رویکرد امنیتی»، «وزن ژئوپلیتیکی»، «پیمان‏ها و ائتلاف‏ها»، «کدهای ژئوپلیتیک»، و «همسایگی و تعداد همسایگان» است. بسترها و زمینه‏های ژئواکونومیک شامل «منابع زیرزمینی و فسیلی» و «تنگه‏های بین‏المللی»  بوده و بسترها و زمینه‏های ژئوکالچر نیز شامل «تعدد گروه‏های قومی در کشورهای همجوار»، «پیوند مذهبی با کشورهای پیرامونی»، «عامل تاریخی و تمدنی»، و «عامل ایدئولوژیک‏گرایی» است. هر کدام از این مؤلفه‏ها در چندین نظریه و رویکرد مورد تأکید قرار گرفته‏اند.