امکانسنجی فلسفی سببیت ترک فعل در حدوث نتیجه مجرمانه
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)
2 حوزه علمیه قم
doi
10.22099/jls.2020.34444.3542چکیده
یکی از موضوعات بحثانگیزی که ذیل مسئله رابطه سببیت در حقوق کیفری مطرح میشود، امکان علیت ترک فعل مجرمانه در حدوث نتایج زیانبار است. در مجموع، دیدگاههای مختلفی که در این زمینه مطرح شده به دو گروه موافقان و مخالفان تقسیم میشود و این پرسش را فراروی محققان قرار داده که از میان دیدگاههای گوناگون، کدامیک از قوت و استحکام بیشتری برخوردار است و میتواند مبنای توجیه مسئولیت کیفری تارک در جرائم مقید به نتیجه واقع شود؟ با توجه به نقش مهمی که انتخاب هر یک از دیدگاهها در تشخیص اصل مسئولیت تارک یا حدود مسئولیت وی دارد، پژوهش حاضر با اتخاذ روش توصیفی تحلیلی و با یک نگرش فلسفی، کوشش کرده تا با اثبات صغرای یک قیاس اقترانی -«هر سببی یا وجود است و یا ماهیت؛ هر عدمی نه وجود است و نه ماهیت؛ پس هر سببی عدم نیست»، به شناسایی دیدگاه صحیحتر بپردازد. نتایج تحقیق نشاندهنده اثبات قیاس یادشده و در نتیجه برتری دیدگاه مخالفان بر دیدگاه رقیب است؛ بنابراین، ترک فعل مجرمانه که از سنخ معدومات است، نمیتواند سبب تلقی شده و منشأ آثار وجودی باشد و منطقاً نمیتوان میان ترک فعل و نتایج مجرمانه رابطهای با عنوان سببیت احراز کرد.