فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در زمامداری شاه سلطان­ حسین صفوی (1135-1105ق./ 1722-1694م.) حاکمیت ایران بر خلیج فارس و جزایر و بنادر کرانه شمالی آن دستخوش ناپایداری‌هایی شد که از یک­سو، رقابت شرکت­های هند شرقی اروپایی آن را تشدید کرد و از سوی دیگر، شورش­های اعراب عمان در دریا و تهاجمات بلوچ­ها به سواحل بر ناپایداری‌ها افزود. تلاش­های آخرین پادشاه صفوی برای جلب همکاری مشترک قدرت­هایی چون انگلیس، هلند، فرانسه و پرتغال با هدف تثبیت اوضاع نافرجام ماند و پیمان همکاری نظامی ایران و پرتغال در مهار تحرکات اعراب در دریا نیز با حمله افغان­ها به پایتخت و سقوط سلسله صفویه پیامدی نداشت. در این مقاله، تحولات پدید آمده در خلیج فارس مقارن با زمامداری آخرین پادشاه صفوی و سیاست او نسبت ­به این پهنه آبی به روش توصیفی- تحلیلی بررسی و تحلیل شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که در این دوره، تحرکات دریایی و تهاجمات اعراب مسقط، رقابت­ و دخالت قدرت­های اروپایی و سیاست متزلزل و ناکارآمد شاه سلطان حسین در ایجاد اوضاع آشفته خلیج فارس و ناپایداری حاکمیت صفویه بر این آبراه مؤثر بوده است.