تبیین و ارزیابی نظریۀ سزگین دربارۀ شناسایی و بازسازی منابعِ جوامع روایی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/jqst.2014.54284چکیده
براساس نظریۀ فؤاد سزگین، نقل حدیث از همان آغاز مبتنی بر منابع مکتوب بوده است و گرچه مؤلفان آثار خود را بهشکل شفاهی نقل میکردند اما احادیث یکدیگر را از منابع مکتوب برمیگرفتند. او سند احادیث را مشتمل بر نام مؤلفان و راویان مجاز کتابها میداند و براساس تحلیل سندهای جوامع روایی موجود، روشی را برای بازسازی منابع یک اثر و بازسازی آثار از دسترفته ارائه کرده است. پژوهشگران ضمن بهرهگیری از روش او، نقدهایی را بر آن وارد ساختهاند مانند: پیوند دادن وثاقت با مکتوب بودن منابع، عدم تمایز میان درسنوشتهها و کتابهای واقعی، بیتوجهی به تغییر و تحول متون در روند ارائه در مجالس درس و مخالفت عالمان با کتابت صرف. روش سزگین در شناسایی مؤلفان از راویان نیز کاستیهایی دارد و در نهایت بیشتر برای شناسایی منابع یک اثر به کار میآید تا بازسازی یک اثر در شکل اصلی.