بررسی ضرباهنگ زمان داستان در روایت «سال‌های ابری» از علی‌اشرف درویشیان

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22054/ltr.2020.48335.2875
چکیده

رمان سال­های ابری از علی­اشرف درویشیان در چهار­ جلد و 1622­ صفحه نوشته ­شده و رویداد­های آن به­تقریب 33­ سال از زندگی راوی- قهرمان رمان را در­بر ­می­گیرد. در این­مقاله سرعت گذار رویداد­های داستان در روایت نویسندۀ این­رمان بر ­پایۀ آرای ژرار ژنت سنجیده­ می­شود. ژنت مقوله­های نظم و ترتیب، تداوم و بسامد را برای سنجش شتاب یک ­روایت به­کار ­می­گیرد. مطالعه و بررسی نمونه­های موجود در کل رمان نشان­ می­دهد که چینش رویداد­های داستان در روایت، بیشتر خطی است؛ گر­چه گذشته­نگری­ها و آینده­نگری­هایی نیز در روایت دیده­ می­شود. همچنین ارزیابی تداوم داستان و روایت، گویای آن است که میانگین 42/7­ روز از داستان در هر صفحه از رمان به­نمایش ­درآمده ­است. مقایسۀ تداوم میانگین هر ­یک از جلد­های چهار­گانۀ رمان با تداوم میانگین کل رمان نوسان منفی، مثبت، مثبت و منفی را به­ترتیب در شتاب روایی هر­ جلد اثبات­ می­کند. آمار­های به­دست ­آمده از چگونگی تکرار­ شدن رویداد­های داستانی نیز شمارگان بیشتر بسامد­های مفرد را تأیید ­می­کند که نسبت معنا­داری با گذار بیشتر ­خطی روایت دارد. یافته­ها و نتیجه­گیری این­ پژوهش، ن. ک:ته­های تازه­ای را در چهارچوب نظری آن به­دست ­می­دهد.