تصحیح چند تصحیف و تحریف در «اغراضالسّیاسه» با تأکید بر نسخة خطی مشکوة
نویسندگان
1 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار،گروه زبان وادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 دانشجوی دکتری زبان وادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22054/ltr.2020.43388.2726چکیده
«اغراضالسّیاسه فی اعراضالریاسه» تألیف ظهیری سمرقندی به دلیل داشتن آموزههای سیاسی، اجتماعی، حکمی، تعلیمی، اخلاقی، آداب مملکتداری و شیوههای حکمرانی در میان متون کهن نثر فارسی ممتاز و برجسته شده است. آموزههای گوناگون وکاربردی این کتاب سبب شده است این اثر بارها به دست کاتبان نسخهنویسی شود و در نتیجة این امر تصحیفات و تحریفات بسیاری به متن آن راه پیدا کرده است. جعفرشعار با در اختیار داشتن چهار نسخة خطی از «اغراضالسّیاسه»، اما بدون استفاده از همة آنها (بهویژه نسخة خطی مشکوة) به تصحیح و چاپ آن اقدام و در بسیاری از موارد اختلاف نسخهها را نیز ذکر کرده و مسامحه در امانتداری نسبت به نسخههای خطی بهویژه نسخة اساس، شتابزدگی در تصحیح و چاپ این اثر و همچنین ضعف و سهلانگاری در حروفچینی، تصحیفات، تحریفات و لغزشهای دیگری را به متن این کتاب وارد کرده است. نگارندگان در این مقاله از طریق مقابلة متن چاپ شدة اغراضالسّیاسه با نسخة اساس و نسخة مشکوة و به مدد مقایسة جملات و عباراتی از آن با آثار دیگر ظهیری سمرقندی (سندبادنامه و بهویژه اثر ناشناختة غرةالالفاظ و نزهةالالحاظ) وهنجارهای سبکشناختی نویسنده به بررسی و تصحیح چند تصحیف، تحریف و لغزش در متن چاپ شدة اغراضالسّیاسه میپردازند.