واکاوی اخلاق عرفانی و استنتاج تفاوتهای آن با دیگر رویکردهای اخلاقی و عرفانی در جهت تاثیرات کاربردی در سلوک معنوی
نویسندگان
1 معاون نهاد دانشگاه تبریز
doi
10.22034/nrr.2023.58072.1201چکیده
علم اخلاق عرفانی، رویکردی نوین در علم اخلاق بوده و مبتنی بر سیر و سلوک و کشف و شهود است و به مقیاس گستردهای از کتاب و سنت بهره جسته است. این رویکرد به فضایل و رذایل با نگاه عرفانی میپردازد بخلاف علم عرفان عملی، که آنچه هدف اصلی در آن به شمار میرود، وصول الیلله است و بحث از فضایل و رذایل جنبه طریقیت پیدا میکند. مباحث اخلاقی را میتوان برحسب رویکرد اخلاق عرفانی به سه مرحله، قبل، حین و بعد از وصول تقسیم کرد. اخلاق عرفانی بیانگر بخش متعالی اخلاق دینی است. هر فضیلتی که در ارتباط با حق تعالی مطرح میباشد، در اخلاق فلسفی به معنای فلسفی خشک ، جایی برای طرح ندارند. برخی از مقولهها هم در اخلاق فلسفی وجود دارد که در اخلاق عرفانی جایگاهی ندارند. اخلاق عرفانی صرفاً به مقولاتی میپردازد که در مسیر وصول الیالله به کار میآید و نیز اخلاق عرفانی بخلاف اخلاق فلسفی بهعنوان یک علم تابحال نظم و نسق درستی را پیدا نکرده است. تبیینهایی که در اخلاق عرفانی وجود دارد، ترجمه حالات درونی سالک میباشد، در حالی که در اخلاق فلسفی تبیینهای فلسفی و عقلی برای همه مخاطبین دارای عقل و لو بدون دریافتهای باطنی ممکن و میسر میباشد.