تاثیر سواد اطلاعاتی کتابداران بر رشد سازمانی کتابخانه‌های عمومی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه رازی،کرمانشاه، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه علم اطلاعات و دانش شناسی- گرایش مدیریت اطلاعات، دانشگاه پیام نور، مشهد، ایران

doi
10.22054/jks.2020.49603.1268
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر سواد اطلاعاتی کتابداران بر رشد سازمانی کتابخانه‏ های عمومی کرمانشاه است. در این پژوهش وضعیت سواد اطلاعاتی کتابداران کتابخانه‏ های عمومی کرمانشاه بررسی شده و همچنین تأثیر سواد اطلاعاتی بر رشد سازمانی آن‏ها تعیین گردید. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- همبستگی است و به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری تمامی کتابداران کتابخانه‏ های عمومی استان کرمانشاه که درمجموع 215 نفر می‏باشند، تشکیل می‏دهند. حجم نمونه با استفاده از فرمول نمونه ‏گیری کوکران 138 نفر تعیین شد. برای گردآوری داده‏ ها از پرسشنامه استاندارد رشد سازمانی و پرسشنامه محقق ساخته سنجش سواد اطلاعاتی در طیف لیکرت پنج گزینه ‏ای استفاده شده است. در این پژوهش از روش نمونه‏ گیری تصادفی ساده استفاده شده است. همچنین داده ‏های پژوهش با استفاده از آمار توصیفی و ضریب همبستگی اسپیرمن و رگرسیون چند متغیره مورد تجزیه ‏وتحلیل قرار گرفت. یافته ‏های پژوهش نشان داد که سواد اطلاعاتی و مؤلفه ‏های آن (توانایی جایابی اطلاعات، توانایی ارزیابی اطلاعات و توانایی استفاده مؤثر از اطلاعات) در بین کتابداران کتابخانه ‏های عمومی کرمانشاه در سطح نسبتاً مطلوبی قرار دارد. بیشترین فراوانی مربوط به مؤلفه توانایی جایابی اطلاعات (60/3) و کمترین فراوانی، مربوط به توانایی استفاده مؤثر از اطلاعات (30/3) بود. همچنین میانگین رشد سازمانی و مؤلفه‏های آن (پاداش، روابط، ساختار، مدیریت، مکانیسم ‏های سودمند، نگرش نسبت به تغییر و هدف) در کتابخانه ‏های عمومی کرمانشاه در سطح مطلوب است. کسب سواد اطلاعاتی یک نیاز اساسی برای همه افراد است و ازآنجاکه مهارت تک‏ تک افراد در رشد و توسعه جامعه نقش دارند، بنابراین نتایج ارزیابی سواد اطلاعاتی کتابداران و رابطه مهارت آن‏ها با توسعه و کارآیی سازمانی همچنین تلاش و برنامه ‏ریزی برای ارتقای سطح آن، در جهت رسیدن به این اهداف کمک شایانی خواهد کرد. ازآنجاکه یافته ‏های پژوهش نشان داد که سطح توانایی استفاده از اطلاعات در بین کتابداران نسبت به دیگر مؤلفه‏ های سواد اطلاعاتی آن‏ها پایین ‏تر است، نیاز به آموزش و فراهم کردن شرایطی برای بهبود این مهارت در بین کتابداران ضروری به نظر می ‏رسد، زیرا توانایی استفاده از اطلاعات که یکی از شاخصه‏ های اصلی سواد اطلاعاتی است، برای کتابداران به‏ عنوان اشاعه دهندگان اطلاعات امری اجتناب‏ ناپذیر و ضروری است. لذا هراندازه کارکنان سازمان وظایف خود را بهتر بشناسند و مهارت‏های لازم در خصوص حرفه خود را ارتقا ببخشند و درنتیجه عملکرد بهتری داشته باشند، در بهبود وضعیت، پیشرفت و توسعه سازمان خود، نقش مؤثرتری خواهند داشت.