مفهوم و مبانی «خسارت عدم ایفای متوقع قراردادی» با نگاهی به حقوق تطبیقی و رویه قضایی
نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی
doi
10.22099/jls.2020.35494.3688چکیده
«خسارت عدم ایفای متوقع قراردادی» خسارتی است که با عدم اجرای تعهد توسط متعهد، به متعهد له وارد میشود. درواقع، حقی که درنتیجه قرارداد بر موضوع تعهد، برای متعهد له ایجاد میشود از نظر ماهیت حقوقی وارد دارایی وی میشود و عدم انجام تعهد متعهد در ادای این حقِ قابل مطالبه و استیفا، خسارت عدم ایفای متوقع را شکل میدهد. در حقوق ایران، هرچند ممکن است ماهیت این حق و خسارت مصداق عنوان «عدمالنفع» تلقی و غیرقابل مطالبه شناخته شود ولی باید دانست که این خسارت، ماهیتاً اتلاف حق تحققیافته قراردادی بوده و با عدمالنفع که مبنای عدم مطالبه آن، قطعیت نداشتن نفع موردنظر و خسارت است، متفاوت است. در بیشتر نظامهای حقوقی ازجمله کامنلا و حقوق رومی ژرمنی، این نوع خسارت قابل مطالبه است. نمونههایی از قابلیت مطالبه این خسارت در نظام قانونی ایران نیز دیده میشود؛ مانند ماده 536 قانون مدنی. در این مقاله سعی شده بر اساس این پرسش که اینگونه خسارات مبتنی بر چه مبانی قابل مطالبه هستند؟ با تبیین مفهوم و قابلیت مطالبه این نوع خسارات در دکترینهای حقوقی، رویه قضایی و حقوق تطبیقی، مبانی حق مطالبه این خسارت در نظام حقوقی کشور اثبات شود.