فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با افزایش نگرانی‌های جهانی نسبت به تغییرات اقلیمی و پیامدهای زیست‌محیطی آن، تحلیل رابطه بین متغیرهای اقتصادی و انتشار آلاینده‌ها، به‌ویژه در اقتصادهای نوظهور، اهمیتی دوچندان یافته است. کشورهای عضو بریکس به‌عنوان اقتصادهای پیشرو و درحال‌توسعه، نه‌تنها نقش کلیدی در رشد اقتصاد جهانی ایفا می‌کنند؛ بلکه ازجمله بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان انرژی فسیلی و آلاینده‌های زیست‌محیطی به شمار می‌روند. این پژوهش باهدف بررسی اثر توسعه مالی، تجارت، رشد اقتصادی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر انتشار دی‌اکسیدکربن در کشورهای بریکس انجام‌شده و می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که آیا این متغیرها منجر به افزایش آلودگی شده و فرضیۀ پناهگاه آلودگی را تأیید می‌کنند یا در کاهش انتشار آلاینده‌ها مؤثرند؟ برای این منظور، از روش پانل دیتا طی دورۀ 1997 تا 2020 بهره گرفته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد در کشورهای بریکس توسعۀ مالی 8 درصد، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی 4 درصد، رشد تجارت 53 درصد و رشد اقتصادی 49 درصد به افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن می‌انجامد. توسعه مالی و ورود سرمایه‌های خارجی بیشتر در بخش‌های آلاینده و انرژی‌بر متمرکزشده و کمتر به‌سمت فنّاوری‌های پاک هدایت شده‌اند؛ علاوه براین، تجارت خارجی نیز به‌جای انتقال فنّاوری‌های سبز، موجب تشدید تولید صنعتی و مصرف انرژی‌های فسیلی شده است. اعمال سیاست‌های محیط‌زیستی سخت‌گیرانه، جهت‌دهی سرمایه‌گذاری‌ها به‌سوی انرژی‌های تجدیدپذیر و فنّاوری‌های پاک و ارتقای بهره‌وری انرژی ‌برای دستیابی به توسعۀ پایدار در این کشورها، ازجمله ایران، پیشنهاد می‌شود.