واکاوی تجربه زیسته دانشجویان دانشگاه باهنر کرمان از عوامل، زمینه‌ها و پیامدهای دین-گریزی و راهکارهای برون‌رفت از آن

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش دانشگاه باهنر، کرمان، ایران.

2 دکتری برنامه‌ریزی درسی دانشگاه هرمزگان و مدرس دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید رجایی، شیراز، ایران‌

3 دانشجوی دکتری فلسفه‌ی تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/nrr.2023.16446
چکیده

دین‌گریزی پدیده‌ای نسبتاً نوظهور در جامعه دین‌گرای ایران اسلامی است که جوانان و دانشجویان کشور را تهدید می‌نماید. از‌این‌رو پژوهش حاضر به‌منظور بررسی عوامل، زمینه‌ها و پیامدها دین‌گریزی و راهکارهای برون‌رفت دانشجویان از آن با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. قلمرو پژوهش مورد مطالعه دانشجویان دانشگاه باهنر کرمان بود و مشارکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند بااستفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. به‌منظور گردآوری اطلاعات از مصاحبه‌ نیمه-ساختاریافته استفاده شد. به این صورت که پس از مصاحبه با 14 نفر و رسیدن به نقطه اشباع، داده-های به‌دست‌آمده مطابق کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) اشتراوس و کوربین با نرم افزار مکس‌کیودا تجزیه‌و‌تحلیل گردید. نتایج پژوهش نشان داد که مسائل مالی و دینی، تربیت نادرست و تهاجم فرهنگی به‌عنوان شرایط علی، زمینه‌های فرهنگی، اقتصادی، مذهبی و محیطی و اجتماعی به-عنوان شرایط زمینه‌ای، عواقب شخصی و عواقب اجتماعی به‌عنوان پیامدها و روشنگری دینی و آموزش هدفمند به‌عنوان استراتژی یا راهکارهای جلوگیری از دین‌گریزی می‌باشند. لذا باتوجه به پشتوانه غنی متون دینی و فرهنگی پیشنهاد می‌شود برنامه‌های مدون و منسجمی جهت تربیت دینی و برون‌رفت از دین‌گریزی طراحی و با نهایت دقت در سطوح مختلف جامعه اجرا شود.