فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حرمت ربا در قرآن و روایات به‌صراحت نکوهیده شده و ازجمله ضروریات دین مبین اسلام به شمار می‌رود. در تحقیق حاضر ابتدا، بارزترین و مؤثرترین مشخصه‌های حکمت و فلسفه حرمت ربا با ارائه دلایل عقلی و نقلی، با استفاده از روش دلفی در طی سه مرحله مورد شناسایی قرارگرفته است که این مشخصه‌ها عبارت است از: «عدم افزایش و برکت اموال در زندگی اقتصادی»، «بازدارنده از تلاش‌های اقتصادی سازنده»، «تضعیف عواطف انسانی»، «استثمار توده‌ها»، «ظلم»، «افزایش فقر»، «ایجاد شکاف طبقاتی»، «کاهش پرداخت صدقه و زکات»، «عدم پیشرفت و توسعه»، «منافی عفت» و «عدم انجام کارهای خیر». سپس هریک از این مشخصه‌ها در جامعه آماری خبرگان اقتصادی دانشگاه‌ها و مراکز علمی معتبر شهرهای تهران و قم تأمین داده‌شده و موردبررسی قرارگرفته است. در این مرحله ابتدا با استفاده از آزمون T-TEST تأثیرگذاری و یا عدم تأثیرگذاری هر یک از مشخصه‌های حکمت و فلسفه حرمت ربا موردبررسی قرارگرفته است. همه‌ی مشخصه های ذکر شده به‌جز «منافی عفت» مورد تأیید اندیشمندان اقتصادی معاصر قرارگرفته است. سپس با استفاده از آزمون فریدمن میزان اهمیت و تأثیرگذاری هر یک از مشخصه‌ها، موردبررسی قرارگرفته است. «بازدارندگی از تلاش‌های اقتصادی سازنده» از منظر اندیشمندان اقتصادی معاصر به‌عنوان مهم‌ترین حکمت و فلسفه حرمت ربا شناسایی‌شده است.