شناخت قرارداد توزیع انحصاری و ماهیت حقوقی آن

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار گروه حقوق دانشکدۀ حقوق دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/jlq.2015.54446
چکیده

     قرارداد توزیع انحصاری از نظر ماهیت یک عقد عهدی است که ایجاد مالکیت نمی‌کند، درواقع، این عقود فروش بعدی هستند که مالکیت را منتقل می‌کنند. بنابراین با توجه به اینکه نمی‌توان قرارداد توزیع انحصاری را در قالب‌های شناخته‌شدۀ سنتی و معین قرار داد، ناچار باید آن را عقد بی‌نام مادۀ 10 قانون مدنی تلقی کرد. در قرارداد توزیع انحصاری، توزیع‌کننده تاجری مستقل قلمداد می‌شود و می‌تواند دربارۀ نحوۀ فعالیت‌های خود آزادانه تصمیم‌گیری کند. درنتیجه، منافع و ضررهای فعالیت توزیع را نیز خود متحمل می‌شود. قرارداد توزیع انواع مختلفی دارد، اما قرارداد توزیع انحصاری ازجمله رایج‌ترین و متداول‌ترین انواع قرارداد توزیع است. از دید حقوقی، مسئله این است که آیا رابطۀ میان عرضه‌کننده و توزیع‌کننده منطبق بر عقد نمایندگی، حق‌العمل‌کاری، شعبه یا شرکت فرعی است، یا ماهیتی خاص دارد؟ موضوع این مقاله، تدقیق در ساختار این قرارداد و بررسی ماهیت حقوقی آن است.