بازنمایی اخبار جنگ اوکراین و روسیه در شبکه‌های خبری (روایت شبکه‌های خبری بی‌بی‌سی فارسی و راشا تودی)

نویسندگان

1 دانشیار گروه ژورنالیسم، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران. azmmf9432@gmail.com

2 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران (نویسنده مسئول). raziyeshirvanidastgerdi@gmail.com

doi
10.22083/jccs.2026.505265.4005
چکیده

جنگ بین اوکراین و روسیه شاهد پوشش رسانه‌ای گسترده‌ای بوده و بازیگران مختلف از بسترهای رسانه‌ای، برای پیشبرد اهداف خود از آن استفاده کرده‌اند. این پژوهش، باهدف بازنمایی اخبار جنگ اوکراین و روسیه در شبکه‌های خبری بی‌بی‌سی فارسی و شبکه خبری راشاتودی صورت گرفته است. روش این پژوهش تحلیل روایت اخبار جنگ اوکراین و روسیه است. در این شبکه‌های خبری و با بهره‌گیری از نظریه تحلیل روایت و چارچوب‌بندی انجام شده است. روش نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و متشکل از یک سال خبری (چهار هفته آماری و 28 روز خبری) از سال 2021 تا 2023 می‌باشد و یک بسته خبری را تشکیل می‌دهد. روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌وسیلۀ داده‌های متنی و تصویری به‌منظور شناسایی الگوها، مضامین و معانی درون محتوا استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد روایت مربوط به درگیری در این دو شبکه متفاوت است. شبکه خبری راشاتودی با تمرکز بر چارچوب‌های «سیاست خارجی»، «جنگ» و «نسبت دادن مسئولیت» سعی در نمایش اقتدار روسیه و جنگ در جهت حمایت از مردم داشته است؛ درحالی‌که بی‌بی‌سی فارسی تمرکز خود را بر روی جنبش‌ها، خیزش‌های مردمی و انتقادها به نفع اوکراین گذاشته است. شبکه خبری روسیه، به چارچوب‌های «نسبت دادن مسئولیت» و «علائق انسانی» بیشتر از دیگر چارچوب‌ها و شبکه خبری روسیه به «چارچوب سیاست خارجی» و «چارچوب جنگ» بیشتر از دیگر چارچوب‌ها توجه نشان داده‌اند.