بررسی اثر فقر بر کیفیت محیط زیست در کشور های در حال توسعه

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد محیط زیست، تهران، ایران.

doi
10.22054/eenr.2025.61290.159
چکیده

رابطه بین فقر و تخریب محیط زیست به علت اهمیت و ابعاد مختلف آن از سال‌ها قبل مورد توجه ‏پژوهشگران، فعالان محیط زیست، سیاست‌گذاران و فعالان اجتماعی بوده است. پژوهش‌های گوناگونی ‏برای بررسی اشکال مختلف تأثیر این دو پدیده بسیار مهم بر یکدیگر انجام شده و نظرات متفاوتی در ‏مورد تأثیرگذاری و تأثیرپذیری آن‌ها از یکدیگر ارائه شده است. نظریات متفاوتی در زمینۀ تأثیر فقر بر ‏تخریب محیط زیست وجود دارد. برخی از نظریه‌ها فقرا را به علت تنگدستی، ناخواسته عامل تخریب ‏محیط زیست می‌دانند؛ درحالی‌که برخی دیگر قدرتمندان و ثروتمندان را عامل اصلی تخریب محیط ‏زیست به ‌حساب می‌آورند. در این مقاله با استفاده از چارچوب فرضیه منحنی محیط زیستی کوزنتس به ‏بررسی تأثیر سهم جمعیتی که زیر خط فقر زندگی می‌کنند، بر انتشار آلاینده دی‌اکسیدکربن و ردپای ‏زیست‌محیطی در کشورهای در حال توسعه پرداخته شده است. همچنین با توجه به ادبیات موضوع ‏متغیرهای مرتبط نیز برای بررسی اثر آن‌ها به الگو وارد شدند. داده‌ها دارای ساختار پنل دیتا هستند و ‏محدوده سال‌های 1990 تا 2016 را شامل می‌شوند. برای برآورد تجربی الگو از روش ‏GMM‏ استفاده ‏شد. نتایج برآوردها تأییدکنندۀ اثر فقر بر تخریب محیط است.‏