ارزیابی ادراکات دانشجویان از اثرات زیان‌بار میکروپلاستیک‌ها به منظور تقویت آگاهی زیست‌محیطی: رویکرد مبتنی بر شبکه‌ عصبی مصنوعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.

2 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و کسب‌وکار، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.

doi
10.22054/eenr.2025.88961.215
چکیده

این پژوهش با هدف سنجش سطح آگاهی زیست‌محیطی دانشجویان دانشگاه خلیج‌فارس نسبت به تهدیدات ناشی از ریزپلاستیک‌ها انجام شده است. تمرکز اصلی بر بررسی نقش آموزش دانشگاهی در ارتقای ادراک و رفتارهای زیست‌محیطی مرتبط با مصرف بی‌رویه پلاستیک، به‌ویژه کیسه‌های یک‌بارمصرف، بوده است. مطالعه با رویکرد توسعه‌ای-کاربردی و روش توصیفی-پیمایشی، بر اساس داده‌های ۴۰۸ پرسشنامه معتبر از میان ۴۵۰ نمونه تصادفی ساده از جامعه ۴۰۰۰ نفری دانشجویان در مقاطع مختلف انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته با ۲۳ سؤال بود که با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش دانشگاهی تأثیر ۹۹ درصدی در بازدارندگی رفتاری، ۴۴.۹ درصدی در کاهش شکاف‌های آگاهی، ۵۷.۴ درصدی در تقویت مقررات بازدارنده و ۷۷.۲ درصدی در کنترل‌های آبی دارد. همچنین، سطح تحصیلات با افزایش آگاهی زیست‌محیطی رابطه مستقیم دارد. تحلیل پاسخ‌های سؤال باز نشان داد که زنان بیشتر به آلودگی غذاهای دریایی اشاره کرده‌اند، در حالی‌که مردان تمرکز بیشتری بر آلودگی ناشی از بطری‌های آب و لباس‌های مصنوعی داشته‌اند. این تفاوت‌های جنسیتی، ضرورت طراحی آموزش‌های هدفمند را برجسته می‌سازد. پژوهش بر اهمیت توسعه فرهنگی، وضع قوانین بازدارنده و اجرای کمپین‌های اطلاع‌رسانی عمومی برای کاهش مصرف پلاستیک و جایگزینی بسته‌بندی‌های پایدار تأکید دارد. یافته‌ها الگویی برای سیاست‌گذاری منطقه‌ای در مدیریت پایدار آلودگی میکروپلاستیکی در خلیج‌فارس ارائه می‌دهند.