قابلیت‌های شبکه‌های اجتماعی در فروش کالا و خدمات

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. M.nojan.heydari@gmail.com

2 استادیار گروه علوم ارتباطات، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. Hoseini.dana@damavand.iau.ir

3 دانشیار گروه فرهنگ و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Moh.rasoul@iauctb.ac.ir

doi
10.22083/jccs.2025.504327.4007
چکیده

با گسترش روزافزون پلتفرم‌های دیجیتال و نقش پررنگ شبکه‌های اجتماعی در زندگی روزمره، این فضاها به ابزارهایی مؤثر برای تبلیغات تجاری تبدیل شده‌اند. درحالی‌که روش‌های سنتی تبلیغات جذابیت گذشته را ندارند، کسب‌وکارها برای جذب مشتری، افزایش آگاهی از برند و کاهش هزینه‌ها، بیش از پیش به شبکه‌های اجتماعی روی آورده‌اند. با این حال، عوامل فرهنگی، راهبردی و ساختاری مؤثر بر موفقیت تبلیغات در این فضاها نیازمند بررسی دقیق‌تری هستند. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی مؤثر بر تبلیغات تجاری در شبکه‌های اجتماعی و تدوین یک مدل مفهومی جامع و بومی‌سازی‌شده است. مدل مفهومی پژوهش با بهره‌گیری از چهار چارچوب نظری شامل نظریه تأثیر اجتماعی، بازاریابی رابطه‌مند، مدل 5A و بازاریابی محتوا طراحی شد. روش تحقیق مبتنی‌بر تکنیک کیفی دلفی و مشارکت ده نفر از خبرگان حوزه تبلیغات و رسانه در ایران بود. داده‌ها طی سه مرحله دلفی گردآوری و ازطریق تحلیل مضمون بررسی شدند. نتایج نشان داد که یازده بُعد اصلی در اثربخشی تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی نقش دارند که از آن جمله می‌توان به شخصی‌سازی محتوا، تعامل با مشتری، نوآوری دیجیتال، بازاریابی با اینفلوئنسرها و رعایت اصول اخلاقی در تولید محتوا اشاره کرد. این پژوهش با رویکردی نظری، سیستمی و فرهنگ‌محور، مدلی کاربردی برای تحلیل تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی ارائه می‌دهد که می‌تواند به طراحی کمپین‌های هدفمند، اخلاق‌مدار و متناسب با فرهنگ بومی کمک کند و به تقویت تعامل و وفاداری مشتریان بینجامد.