پیدایش مفهوم امر عمومی در مشروطیت

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه تهران (پردیس فارابی)

doi
10.22099/jls.2020.30348.3042
چکیده

در سال‌های منتهی به مشروطیت به دلیل فتوری که در اداره مملکت وجود داشت اندیشه سیاسی از سلطنت مستقل به حکومت مشروطه منتقل شد. بدین ترتیب در فکر مشروطیت آنچه که می-توانست راهی به سوی نجات مملکت و ترقی کشور باشد مشارکت نوع در امور نوعی بود. بنابراین به تدریج هیکل و هیات جماعت و عموم افراد اهالی مملکت در افق بحث‌ها پدیدار شد. با پیدا شدن این وجود واحد، تقاضای مشارکت در امور این وجود که وجودی نوعی و عمومی بود آشکار گشت. با بیداری و آگاهی ملی تقاضای مشارکت «در تصویب و نظارت امور عموم» رو به تزاید نهاد و بعنوان یک «حق و سهم» مستقر شد. در این لحظات تاریخ مشروطیت ایران و با پیدا شدن این موجود جدید حقوق خاص آن نیز که موسوم به حقوق نوعی و عمومی بود پدیدار شد و بدین ترتیب حقوق عمومی جدید در ایران زاده شد. در این مقاله پس از توضیح نخستین نشانه‌های پیدایش عموم و نوع و سپس تقاضای مشارکت در امور نوعی و عمومی پیدایش و تحول این مفهوم را بعنوان خاستگاه حقوق عمومی در ایران بررسی خواهیم کرد.