اثر سرمایۀ انسانی بر آلودگی هوا در کشورهای صادرکنندۀ نفت عضو اوپک

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

2 دکتری اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 استادیار گروه اقتصا د دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم

4 کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه آیت ا...بروجردی، بروجرد، ایران

doi
10.22054/eenr.2025.84021.202
چکیده

در کشورهای صادرکنندۀ نفت فعالیت‌های نیروی انسانی در عملیات‌های نفتی مثل کشف و حفاری چاه‌های نفت تأثیر مخربی بر محیط زیست بر جای گذاشته است. بنابراین هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر سرمایۀ انسانی بر آلودگی هوا در کشورهای صادرکنندۀ نفت عضو اوپک طی دوره 2022-2000 با بهره‌گیری از الگوی پانل فضایی است. براساس نتایج به دست آمده، سرمایۀ انسانی بر آلودگی هوا تأثیر مثبت و معنی‌دار دارد. به این معنا که با افزایش یک‌درصدی سرمایۀ انسانی آلودگی هوا به میزان 25/2 درصد با ثابت بودن سایر شرایط افزایش می‌یابد. اثر مستقیم سرمایۀ انسانی مثبت است و اثر غیرمستقیم آن نیز مثبت و معنی‌دار است. به این معنا که سرمایۀ انسانی بر آلودگی هوا در کشور تأثیر مثبت دارد و بر آلودگی هوا سایر کشورها نیز تأثیر مثبت و معنا دارد. دیگر نتایج پژوهش حاکی از آن است که متغیرهای تولید ناخالص داخلی سرانه، شهرنشینی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و درآمدهای نفتی منجر به افزایش آلودگی هوا شده‌اند.