فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه با توجه به تخریب فزاینده محیط زیست، توجه به جنبه‌های زیست‌محیطی فعالیت‌های اقتصادی به یکی از اهداف اساسی همه کشورهای جهان تبدیل شده است. به همین دلیل، پژوهشگران و اقتصاددانان به ارزیابی تأثیر عوامل مختلف اقتصادی بر کیفیت محیط زیست پرداخته‌اند. بر این اساس، با توجه به اهمیت کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن به‌عنوان مهم‌ترین شاخص کیفیت محیط زیست از یک سو، و تأثیر غیرقابل اجتناب مستقیم و غیرمستقیم گردشگری بر آلودگی محیط زیست از سوی دیگر، پژوهش حاضر به دنبال ارزیابی تأثیر گردشگری بر انتشار دی‌اکسیدکربن با تمرکز بر نقش میانجی رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و مصرف انرژی در کشورهای عضو منا در دوره زمانی 2023-1990 با به‌کارگیری رویکرد خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی داده‌های تابلویی و آزمون سوبل است. براساس نتایج، گردشگری در بلندمدت و کوتاه‌مدت به ترتیب با ضریب 658/0 و 132/0 تأثیر مثبت بر انتشار دی‌اکسیدکربن دارد. علاوه بر این، رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و مصرف انرژی تأثیر مثبت در کوتاه‌مدت و بلندمدت بر انتشار دی‌اکسیدکربن دارند. همچنین، نتایج آزمون سوبل برای رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و مصرف انرژی به ترتیب برابر 201/5، 962/1 و 274/2 بوده است که با توجه به اینکه بزرگ‌تر از 96/1 هستند، می‌توان بیان نمود که هر سه متغیر نقش میانجی معنی‌داری در رابطه بین گردشگری و انتشار دی‌اکسیدکربن دارند. این بدان معنی است که افزایش گردشگری علاوه بر تأثیر مستقیم بر کیفیت محیط زیست، منجر به افزایش رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و مصرف انرژی شده و از این طریق نیز باعث افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن می‌گردد.