فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعریف زیبایی به‌عنوان امری چندوجهی برخاسته از گفتمان‌های متعدد است. برای شناخت این گفتمان‌ها و نسبت آن‌ها با یکدیگر، با استفاده از روش‌های تحلیل متن به بررسی متون زیبایی‌محور در سایت‌ها و صفحات فضای مجازی ایرانی پرداختیم. در گفتمان سنتی، زیبایی به‌عنوان امری رازآلود و بکر که با صفاتی همچون شجاعت، وقار و پختگی همراه است تعریف می‌شود. با نفوذ تعاریف لیبرالیستی، تجملی و غیرکارکردی بودن لباس زنان محلی ‌که با مفاهیم اصالت و مصرف به‌صورت هم‌زمان همخوانی دارد، همچنان پیوند دارد. در گفتمان نئولیبرالیستی، زیبایی از طریق پرداخت هزینه، مصرف و بازنمایی ایجاد می‌شود و تصنعِ بیشتر موجب تمایزِ بیشتر می‌شود. گرچه زیبایی استاندارد، قراردادی و محدود به دوره‌های زمانی است، تلاشی ضمنی برای استایل منحصربه‌فرد و فردیت ساختگی نیز دیده می‌شود. زنانِ عموماً تحصیلکرده با مقاومت در برابر تعاریف مصرفی از زیبایی و تأکید بر عدم‌تصنع، نوعی بی‌طبقگی متمایز را ایجاد می‌کنند. گفتمان نئولیبرالیستی زیبایی منجر به فراگیر شدن زیبایی و دموکراسی زیبایی شده است به‌طوری‌که گروه‌های مختلف سنی، جنسی، قومی و حتی افراد دارای نقص نیز موضوع نگاه تلقی می‌شوند. علیرغم نفی تعریف مصرف‌گرایانه از زیبایی در اکثریت مذهبیون، زنان محجبه و مخصوصاً حجاب‌استایلیست‌ها و بلاگرهای حجاب و سبک زندگی به دنبال زیباسازی، مصرفی‌سازی، به‌روزسازی و کاربردی‌سازی حجاب هستند و بنابراین تعریف واحد از حجاب را غیرممکن ساخته‌اند. شناخت انواع گفتمان‌های زیبایی که به‌طور مستقیم با بسیاری از مفاهیم و حوزه‌های موردنظر سیاست‌گذار پیوند دارد و شناخت نسبت میان آن‌ها می‌تواند تصویر درستی برای برنامه‌ریزی‌های فرهنگی بدهد.