کارکرد آیرونی در دو داستان مثنوی مولوی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22054/ltr.2021.37302.2481
چکیده

آیرونی نوعی شیوه سخن گفتن است که در اصطلاحات ادبی می‌توان معادل طنز، کنایه، طعنه و ... دانست. در واقع، وانمود کردن به چیزی غیر از واقعیت که باعث بازی دادن و یا سردرگمی مخاطب می‌شود، آیرونی است. این مفهوم، در یونان شروع می‌شود و بعد در اروپا به مفهوم تقویت‌شده خود می‌رسد. یکی از آثار آیرونیک، مثنوی مولوی است که برای فهمیدن باید بخش‌های آیرونیکال آن شناخته شود. در مقاله حاضر، به تقسیم‌بندی انواع و عناصر آیرونی برای شناسایی آن پرداخته شده است و در انتها، کارکرد آیرونی در دو داستان مثنوی مولوی به نام‌ «طوطی و بازرگان» و «بقال و طوطی» بررسی شده است. این مقاله، در انتها به این نتیجه می‌رسد که مثنوی دارای لایه‌های تودرتو و عمیقی است که توسط آیرونی می‌توان این لایه‌ها را طی کرد و به مفاهیم دقیق‌تری پی برد.