تعلیق تأثیر و تعلیق انحلال در عمل صدور، ظهرنویسی و ضمانت اسناد تجارتی و قبول برات

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان؛ زنجان، ایران

2 گروه حقوق و علوم پایه، دانشکده نفت تهران، دانشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

doi
10.22099/jls.2020.33961.3493
چکیده

صدور، ضمانت، ظهرنویسی انتقالی و قبول برات اعمال حقوقی مرتبط با اسناد براتی هستند. ایران به هیچ یک از کنوانسیون‌های ژنو ملحق نشده است؛ لذا، برای تبیین وصف تنجیزی این اعمال و حدود و ثغور آن باید به قوانین و مقررات داخلی رجوع کرد. مواد مرتبط با وصف تنجیزی اسناد براتی در قوانین حاکم بر این اسناد در ایران ماده‌ی 233 قانون تجارت، مواد 3 و23 قانون صدور چک اصلاح شده در سال 97 است. در ماده‌ی 276 قانون تجارت درج شرط تعلیق در آثار اطلاق ظهرنویسی تجویز شده است. تعلیق اقسام مختلفی دارد. بیشتر نویسندگان حقوق تجارت بدون تفکیک بین اقسام شرط تعلیقی قائل بر این نظرند که امکان درج شرط تعلیقی در اسناد براتی وجود ندارد. محاکم ایران رویکرد واحدی در این خصوص ندارند. برخی دادگاه‌ها چکی که بابت تضمین انجام تعهد صادر شده است را چک قلمداد نمی‌کنند. برخی دیگر آن را مصداق «ضمان مالم یجب» تلقی و غیر قابل مطالبه می‌دانند. در این پژوهش دو قسم از اقسام تعلیق در اعمال حقوقی مرتبط با اسناد براتی بررسی شده است. شروط تعلیقی اثر یکسانی بر همه‌ی این اعمال حقوقی ندارند و لذا، صدور حکم کلی بر ضرورت منجز بودن اعمال حقوقی مرتبط با این اسناد صحیح نیست.