ارزیابی نتاج حاصل از تلاقی ژنوتیپ‌های برتر داخلی بادام و رقم تونو از لحاظ خودسازگاری و ویژگی‌های کمی و کیفی میوه و مغز

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی‌ارشد گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی تهران، کرج

2 دانشیار گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی تهران، کرج

3 استاد گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی تهران، کرج

4 دانشجوی سابق کارشناسی‌ارشد دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی تهران، کرج

doi
چکیده

بادام (Prunus dulcis L.) از گونه­های اقتصادی جنس پرونوس و از خانواده رزاسه است. خودناسازگاری و کیفیت پایین میوه و مغز از مشکلات مهم در بادام می­باشند. بنابراین شناسایی ارقام خودسازگار با کیفیت مناسب میوه و مغز برای کشت وسیع و تجاری بادام ضروری است. در این مطالعه در ابتدا با روش میکروسکوپ فلورسنت 50 ژنوتیپ بادام که حاصل تلاقی ژنوتیپ­های خودناسازگار داخلی و رقم خودسازگار تونو بودند مورد ارزیابی قرار گرفتند و در نهایت 11 ژنوتیپ خودسازگار، 3 ژنوتیپ مشکوک و بقیه خودناسازگار تشخیص داده شدند. سپس به­منظور ارزیابی تنوع مورفولوژیکی ژنوتیپ­های بادام 22 صفت رویشی و زایشی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، ژنوتیپ­های مورد بررسی از نظر کلیه صفات مورد مطالعه با یکدیگر تفاوت معنی­داری داشتند. تجزیه عامل­های صفات مورد بررسی را به 8 عامل کاهش داد که در مجموع 04/91 درصد از واریانس کل را توجیه نمودند. براساس نتایج تجزیه به عامل­ها، ویژگی­هایی ازجمله اندازه هسته، میزان چین­وچروک روی مغز، طول مغز، میزان سختی پوسته چوبی، نقوش روی پوسته چوبی و ضخامت مغز بیش­ترین سهم را در تفاوت بین ژنوتیپ­ها نشان دادند. در نهایت پس از ارزیابی صفات مورد مطالعه، ژنوتیپ­های شماره 6، 15، 20، 25 و 46 از نظر صفاتی ازجمله متوسط وزن میوه و مغز نسبت به بقیه ژنوتیپ­ها برتری نسبی نشان دادند. ژنوتیپ شماره 15 و 25 علاوه­بر داشتن صفات خوب وزن میوه و مغز، خودسازگار نیز بود.