بازتاب سیاست ضدامپریالیسم شوروی در مطبوعات حزب توده (1332-1330ش.)

نویسندگان

1 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان

2 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان

3 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم اباد، ایران

doi
چکیده

پس از جنگ جهانی دوم، آمریکا به‌عنوان مدافع استقلال و تمامیت ارضی ایران ظاهر شد و از سیاست‌های استعماری شوروی و انگلیس در ایران انتقاد کرد. دولت شوروی نیز به‌واسطه همکاری با انگلیس و آمریکا در طول جنگ، از انزوای سیاسی بیرون آمد و در عرصه سیاست جهانی تبدیل به یک وزنه شد. سردمداران شوروی برای رقابت و مبارزه با توسعه‌طلبی آمریکا در خاورمیانه و ایران، به‌جای استعمار از اصطلاح امپریالیسم استفاده کرده و آمریکا را مصداق آن قلمداد می‌کردند. با تشکیل حزب توده در ایران، مأموریت مقابله با نفوذ آمریکا به آنها واگذار شد. این پژوهش بر آن است تا با شیوه توصیفی- تحلیلی نشان دهد که مطبوعات این حزب از جمله روزنامه شهباز به‌عنوان ارگان جمعیت ملی مبارزه با استعمار، بانگ مردم، بسوی ‌آینده، مصلحت و دیگر روزنامه‌های وابسته، چگونه تبلیغات کمونیستی شوروی علیه امپریالیسم آمریکا را بازتاب می‌دادند. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که حجم درخور ‌توجهی از مطالب مطبوعات حزب توده در دوره موردمطالعه، مبتنی بر نوعی آمریکاستیزی در قالب تقبیح حضور مستشاران آمریکایی، معرفی شوروی به‌عنوان نماد صلح بین‌المللی و تبلیغ رابطه با آن قرار داشت و نیز گزیده محورهای فعالیت مطبوعات حزب توده، تأمین سیاست‌های کمونیستی شوروی در ایران بود.