بررسی اثرات توسعة شهری و روستایی بر میزان مصرف انرژی در شهرستان تبریز
نویسندگان
1 دانشیار گروه پژوهشهای جغرافیایی، دانشکدة برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی آمایش سرزمین، دانشکدة برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران.
doi
10.22059/jhgr.2020.269914.1007813چکیده
رشد و توسعة اقتصادی، اجتماعی، و تکنولوژیکی در ارتباط با محیط زیست از مسائل مهم و پیچیده است، به طوری که چگونگی تعامل بخش انرژی، محیط زیست، و رشد و توسعه از محورهای اصلی توسعة پایدار هر کشوری محسوب میشود. از این رو، در پژوهش حاضر به بررسی تأثیر توسعة شهری و روستایی بر میزان مصرف انرژی در دورة زمانی 1379- 1393 در شهرستان تبریز پرداخته شده است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش پژوهش آن توصیفی- تحلیلی است. برای جمعآوری اطلاعات و دادهها از مطالعات کتابخانهای، اسنادی، و سازمانهای مرتبط استفاده شده است. شاخصهای تحقیق شامل ارزش افزودة بخش صنعت، درآمد سرانة واقعی، تعداد وسایل نقلیة موتوری، و نرخ شهرنشینی است. در تجزیه و تحلیل دادهها از مدل STIRPAT تعمیمیافته و روشهای اقتصادسنجی استفاده شده است. برای بررسی ایستایی دادهها از دو روش فیلیپسپرون و دیکیفولر تعمیمیافته و در تخمین رابطه از روش ARDL، آزمون بریوش گادفری، و روش جارک- برا استفاده شده است. نتایج حاصل از برآورد مدلها حاکی از آن است که متغیرهای مدنظر در سطح معناداری بالایی دارای اثرگذاری مثبت بر روی مصرف انرژی هستند. تأثیر ارزش افزودة بخش صنعت، درآمد سرانة واقعی، نرخ شهرنشینی، و تعداد وسایل نقلیة موتوری بر مصرف سرانة انرژی به ترتیب 504/0، 99/1، 225/3، و 134/0 است؛ یعنی در بلندمدت یک درصد افزایش در شاخصهای مورد نظر سرانة مصرف انرژی را به میزان 504/0، 99/1، 225/3، و 134/0 درصد افزایش میدهد. در بین شاخصهای مورد بررسی، نرخ شهرنشینی با 225/3 بیشترین تأثیر را بر مصرف سرانة انرژی در شهرستان تبریز داشته است.