فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوشتار پیشِ رو، با در نظر گرفتن اصل پرداخت آلوده‌ساز، تلاش می‌کند چالش‌های مسئولیت مدنی اشخاص را در چارچوب قانون هوای پاک به بحث و بررسی بگذارد و نشان داده شود که تا چه حد این سند، به مثابه یک سند مادر در حوزۀ هوا، از نقصانها و خلأها رنج می‌برد. لذا به این سوال پاسخ داده می شود که: چالش‌های اجرای اصل پرداخت توسط آلوده‌ساز در قانون هوای پاک ایران چیست؟ با استفاده از روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی، این نتایج حاصل شده است که اولاً؛ علی-رغم قدمت زیاد و ادبیات گستردۀ فقهی و حقوقی راجع به نهاد مالکیت و اموال و قدمت اصول فقهی، همچون: اصل لاضرر، اما سنت حقوقی و فقهی ما در خصوص دارایی‌های غیرمادی، فاقد ادبیات غنی بوده و این ضعف البته در قانون هوای پاک، بیش از پیش بارز بوده و قانون مزبور به لحاظ ضعف نظری نتوانسته است سازکارهای حقوقی و ضمانت-اجراهای شایسته‌ای در خصوص پاسداری از این دارایی عمومی داشته باشد. ثانیاً؛ برای برون‌رفت از چنین ضعفی بنظر می-رسد بنیانِ قانون، نیازمند بازبینی در خصوص مفهوم دارایی (مالکیت و حق) در حوزۀ هواست. ثالثاً؛ قانونگذار، پدیده حقوق عمومی (یعنی هوا) را با ادبیات حقوق خصوصی به بحث گذاشته است. در چنین وضعیتی نمی‌توان انتظار زیادی از این قانون داشت.