تحلیل نشانه- معناشناسانه طرحواره عاطفی در گفتمان دو شعر «در امواج سند» و «أبدُ الصُبّار»

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 کارشناسی ارشد مترجمی زبان عربی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22054/ltr.2020.39126.2557
چکیده

بررسی نشانه- معناشناسانۀ هژمونیک نشان می­دهد که چگونه نشانه‌ها و دال‌ها مسیر استعلایی خود را طی می‌کنند و در خدمت معانی هژمونیک قرار می‌گیرند. هدف این پژوهش بررسی شکل‌گیری، تولید و دریافت معنا در زمینۀادبیات پایداری است. در این راستا، هژمونی موجود در دو شعر مقاومت محور در اثر مهدی حمیدی شیرازی با عنوان «در امواج سند» و شعر «أبد الصُّبار» سروده محمود درویش بررسی شد. مطالعۀ نشانه- معناشناختی این دو گفتمان نشان می‌دهد که چگونه دو شاعر با استفاده از پیشینۀ و آرشیو فرهنگی، ملی و بومی به تولید معانی مقاومت‌محور می‌پردازند و از بافت‌های موجود و شناخته‌شده فاصله می‌گیرند و گفته­یاب را با عناصر غیرمنتظره مواجه می‌سازند. همچنین از دیگر یافته­های پژوهش می­توان به وجود دو نظام ارزشی یکسان که همان ستایش آزادی و آزادگی است ، اشاره کرد. نظام ارزشی مزبور در سازوکارهای تولید در طرحوارۀ گفتمان عاطفی در جهت تثبیت هژمونی حاکم یعنی ستایش پایداری و آزادگی در جامعه و به حاشیه راندن سایر مفاهیم ، سیر می­کند.