شیوه‌ها و کارکردهای هنری ایجاز در کاریکلماتورهای بهرام‌‌پورعمران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

3 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، مازندران، ایران

doi
10.22054/ltr.2019.44191.2740
چکیده

ایجاز و اقتصاد زبانی، تحت‌تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی، مورد استقبال جریان‌های ادبی معاصر ایران قرار گرفت. کاریکلماتور یکی از این جریان‌هاست که زیربنای ساختاری آن را باید طنز و ایجاز دانست. گویندگان کاریکلماتور نگاه متفاوتی به زبان دارند و در نتیجه، بازی‌های زبانی با تکیه بر آرایه‌های بدیعی و بیانی برای آنان اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی این نکته است که کاریکلماتورنویس‌ها چگونه از ایجاز برای زیبایی‌آفرینی و ایجاد طنز استفاده می‌کنند. نویسندگان در این پژوهش با بررسی کاریکلماتورهای احمدرضا بهرام‌پورعمران، شگردهای دستیابی به ایجاز و طنزآفرینی را در مقوله‌های ایهام، کنایه، تشبیه، استعاره، تلمیح، حسن تعلیل، تجسم و ضرب‌المثل دانسته‌اند که با انگیزه‌های چندمعنایی، فشرده‌سازی حوادث تاریخی و حماسی و تداعی معانی، خلق تصویر، برجسته‌سازی و برهم زدن مألوفات ذهنی، نمایشی‌کردن اندیشه‌ها و عمق‌بخشی به معنا صورت می‌گیرد.