بررسی ارتباط متقابل شاخص توسعه انسانی و آلودگی محیط زیست در ایران
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 استادیار گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
3 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
doi
10.22054/eenr.2019.36418.98چکیده
هدف اصلی این مقاله بررسی روابط کوتاه مدت و بلندمدت و نیز رابطه علیت بین شاخص توسعه انسانی و آلودگی محیط زیست در ایران طی دورة زمانی 1393-1360است، بدینمنظور با استفاده از رویکرد آزمون کرانهای همانباشتگی و آزمون علیت گرنجری به بررسی روابط بین متغیرها پرداخته شده است. نتایج حاکی از آن است که در کوتاهمدت تولید ناخالص داخلی سرانه و امید به زندگی اثری مثبت و معنادار بر انتشار آلودگی (گازهای دیاکسیدکربن، نیتروژن اکسید و دیاکسید گوگرد) دارند، همچنین نرخ باسوادی نیز بر انتشار آلودگی (دیاکسیدکربن و دیاکسید گوگرد) اثری منفی و معنادار میگذارد. در بلندمدت نیز تمامی متغیرها اثری معنادار و مطابق با انتظار بر انتشار آلودگی دارد. در رابطه با تأثیر آلودگی محیط زیست بر شاخص توسعه انسانی نیز، نتایج بدینصورت میباشد که درکوتاهمدت و بلندمدت دو گاز دیاکسیدگوگرد و نیتروژن اکسید به ترتیب اثری مثبت و معنادار و منفی و معنادار بر شاخص توسعه انسانی دارند. از نظر علیت نیز نتایج پژوهش نشاندهندۀ رابطة علی معناداری بین متغیرهای مورد مطالعه است.
