شناسایی مؤلفه‌های تفکر طراحی استادان دانشگاه فرهنگیان تهران از دیدگاه دانشجومعلمان

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا. تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا. تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.31.3.6
چکیده

استادان به‌عنوان یکی از دروندادهای نظام آموزشی محسوب می‌شوند و در هدایت فرایندهای حیاتی تدریس و یادگیری نقش اساسی ایفا می‌کنند. ازاین‌رو، کیفیت نظام آموزشی با کیفیت استادان آن ارتباط نزدیکی دارد. از عواملی که به نظر می‌رسد می‌تواند بر توانایی استادان برای اجرای تدریس باکیفیت مؤثر باشد، می‌توان به شایستگی‌های استادان دانشگاه‌ها اشاره کرد؛ لذا، پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های تفکر طراحی استادان دانشگاه فرهنگیان انجام شد. این مطالعه به روش کیفی و از نوع پدیدارشناسی بود. شرکت‌کنندگان در پژوهش دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان شهر تهران بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند به شیوه معیارمحور انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق گردآوری شدند و این فرایند تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی تجزیه‌وتحلیل شدند. با تحلیل عمیق مصاحبه‌ها، 352 کد استخراج و در قالب 36 مقوله اصلی دسته‌بندی شد. درنهایت، مقولات اصلی هم ­دسته ذیل 9 مؤلفه شامل همدلی و انسان‌محوری، تعریف مسئله، همکاری و کارگروهی، ریسک‌پذیری، پرسشگری انتقادی، خلاقیت و نوآوری، نمونه‌سازی، خوش‌بینی و تأثیرگذاری و ارزیابی و بهبود قرار گرفتند. بر اساس نتایج به ­دست آمده، شایسته است استادان دانشگاه فرهنگیان، که در کیفیت‌بخشی به آموزش معلمان آینده کشورمان نقش مهمی دارند و با توجه ‌به آنکه معلمان باید طراحان تجربه­ های یادگیری باشند، توجه خود را به ارتقای مهارت‌های همدلی، مشارکت و کارگروهی، خلاقیت، حل مسئله، تقویت انگیزه و خوش‌بینی، پرورش حس کنجکاوی و ... بیشتر معطوف سازند و تفکر طراحی را، که توانایی مقابله با چالش‌های پیچیده آموزشی را برای معلم فراهم می‌سازد، تقویت کنند.