تحلیل تطبیقی روششناسی استدلالهای اخلاقی شهید مطهری و آیتالله مصباح یزدی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدرسی معارف، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.
2 دانشیار، گروه ادیان، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.
doi
10.22034/nrr.2021.44779.1056چکیده
برخی واقعگرایان، احکام اخلاقی را استدلالپذیر میدانند. طبق این دیدگاه، استدلالهای اخلاقی در تعین مسیر تصمیمات اخلاقی و تشخیص خوب و بد نقش مهمی دارند؛ از این رو، میزان اتقان و باورپذیری آنها در پذیرش فاعل اخلاقی تأثیر مستقیم خواهد داشت. برای تعیین میزان درستی و اتقان استدلالهایی که برای احکام اخلاقی ارائه میشود لازم است استدلالها هم از جهت ماده و هم از جهت صورت بررسی شوند. هر اندازه استدلالها به قیاس برهانی نزدیکتر باشند میزان یقینآوری آنها بیشتر است. به این ترتیب، با روششناسی استدلالهای اخلاقی دیدگاهها و اندیشمندان مختلف میتوان اعتبار احکام اخلاقی آنها را ارزیابی کرد. در این پژوهش، برآنیم جهت شناسایی میزان اعتبار احکام اخلاقی شهید مطهری و آیتالله مصباح، به عنوان دو اندیشمند واقعگرای مسلمان، به روششناسی استدلالهای اخلاقی ایشان بپردازیم. در این راستا از روش تحلیل تطبیقی استفاده شد. نتایج بهدست آمده نشان میدهد استدلال اخلاقی هر دو استاد به لحاظ صورت، از نوع قیاس اقترانی و به لحاظ ماده، از گزارههای غیراخلاقی بدیهی است. با وجود این، کبرای استدلال استاد مصباح از نظر شفافیت و حصول نتایج متقن، نسبت به استدلال اخلاقی استاد مطهری برتری دارد.
