پاسخ های فیزیولوژیکی پنج گونه بادام به تنش خشکی ناشی از پلی اتیلن گلایکول

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

2 استاد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

3 استادیار گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا، همدان

4 استادیار بخش باغبانی مؤسسه اصلاح نهال و بذر، کرج

doi
چکیده

اثرات تنش خشکی بر برخی از ویژگی­های فیزیولوژیکی دانهال­های جـوان پنج گـونه بادام (Prunus dulcis، P. eburnea، P. eleagnifolia، P. haussknechti و P. scoparia) بررسی شد. سه سطح مختلف تنش خشکی (پتانسیل اسمزی محلول غذایی؛ Ψs= 6/0-، 1/1- و 6/1- مگاپاسکال) و تیمار شاهد (Ψs= 1/0- مگاپاسکال) به­مدت 2 هفته و پس از آن، 4 هفته دوره بهبودی اعمال گردید. پتانسیل آب برگ گیاهان تیمار شده در مقایسه با شاهد به طور معنی­داری کاهش یافت. تحت تنش شدید، P. dulcis پایین­ترین پتانسیل آب برگ را در میان گونه­های مورد مطالعه داشت. قندهای محلول کل و پرولین آزاد در واکنش به تنش خشکی به­طور معنی­داری در برگ­ها تجمع یافتند. بیشترین تجمع قندهای محلول تحت شرایط تنش شدید در مقایسه با شاهد در P. eburnea و P. dulcis مشاهده گردید. همچنین، بیشترین تجمع پرولین در برگ­های P. dulcis و P. eburnea اتفاق افتاد. تنش خشکی باعث کاهش معنی­داری در محتوای کلروفیل a، کلروفیل b و کلروفیل کل گردید، اما محتوای کاروتنوئیدهای کل تحت تأثیر تنش خشکی قرار نگرفت. P. haussknechti و P. dulcis در مقایسه با سایر گونه­ها کاهش کمتری در محتوای کلروفیل برگ نشان دادند. فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانی شامل سوپراکسید دیسموتاز، پراکسیداز، کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز و گلوتاتیون ردوکتاز در برگ­های دانهال­های تنش دیده به­طور معنی­داری افزایش یافت. به­طورکلی، P. dulcis با پایین­ترین پتانسیل آب برگ تحت شرایط تنش خشکی، بیشترین تجمع پرولین، تجمع نسبتاً بالای قندهای محلول و کاهش نسبتاً کمتر رنگیزه­های برگ ممکن است در مقایسه با سایر گونه­های مورد بررسی مقاومت بیشتری به تنش خشکی داشته باشد.